الأحد، 27 ديسمبر 2015

كورتييه‌ك ژ فقهێ نڤێژێ ب وێنه‌ڤه‌

كورتييه‌ك ژ فقهێ نڤێژێ

بسم الله الرحمن الرحيم 
الحمد لله رب العالمين وصلى الله وسلم على نبينا محمد و على آله وصحبه أجمعين.. أما بعد:

خوشك وبرايێن به‌ڕێز..
نڤێژ ژ وان بابه‌تێن گرنگه‌ يێن كو ئيسلامێ گرنگييه‌كا ئێكجار زۆر دايێ، له‌و ل ڤێره‌ مه‌ ب فه‌رديت ئه‌م نڤێژێ ب وێنه‌ڤه‌ به‌رچاڤ بكه‌ن؛ داكو ئه‌م بزانن كانێ دێ چه‌وا ئێته‌ كرن..
گه‌له‌ك ژ مه‌ وه‌سا هزر دكت كو نڤێژ ب تنێ هنده‌ك لڤينن و نه‌ زێده‌تر، لێ به‌لێ نڤێژ ب تنێ هنده‌ك لڤين نينن، چونكى هندى نڤێژ ب دورستى و خوه‌ شكاندن بێته‌ كرن ئه‌وا كو ب عه‌ره‌بى دبێژنێ: (خشوع) پتر يا تمام و (مقبول)ـه‌، چونكى  ل دووف خشوعا مرۆڤى خێر بۆ مرۆڤى د ئێته‌ نڤيسين هه‌روه‌ك د حه‌ديساندا هاتى..

ئه‌ڤجا به‌ڕێزان ئه‌م دێ ب كورتى ب وێنه‌ڤه‌ دنه‌ دياركرن.

1. ده‌ستپێكێ تڤيا مرۆڤ يێ ب ده‌ستڤنێژ بت وجهێ مرۆڤ نڤێژێ لێ دكه‌ت ژى دڤێت يێ پاقژ و ب نڤێژ بت، وئه‌و جلكێ مرۆڤ نڤێژێ پێ دكه‌ت ژى دڤێت يێ ته‌نگ وته‌نك نه‌بت، وژ چووكان هه‌تاكو نافكێ هه‌مى ڤه‌شار تبت، وبۆ ژنكان هه‌مى جه ڤه‌شارتبت ب تنێ كه‌فێن ده‌ستى وناڤچاڤ تێنه‌بت.. 
    وده‌مێ مرۆڤ دچته‌ دناڤ نڤێژێ دا دڤێت به‌رێ مرۆڤى ل قيبلێ بت و بـ(تكبير)ێ مرۆڤ داخلى نڤێژێ ببت، كو ئه‌و ژى ب گوتنا (الله أكبر)، ومرۆڤ ده‌ستێن خوه‌ بلند بكه‌ت.. هه‌روه‌ك دڤان وێناندا:



ئه‌ڤجا بلندكرنا ده‌ستان چ ل ڕاستا گوهان بت يان ل ڕاستا ملان بت،

2. پاشان دێ ده‌ستێن خوه‌ دانييه‌ ل سه‌ر سينگێ خوه‌.. ب شێوه‌ك ژ ڤان -بۆ زانين كو ئه‌ڤ ده‌ست دانا ل سه‌ر سينگى سوننه‌ته‌- :

پاشان دێ سوره‌تا فاتيحێ (سورة الفاتحة) خوينى ، د دووفدا دێ سوره‌تا دى خوينى يان دێ چه‌ند ئايه‌ته‌كان ژ سوره‌ته‌كێ خوينى
(خواندنا سوره‌تا پشتى سوره‌تا فاتيحێ ب تنێ دێ ل هه‌ر دوو ڕكاعه‌تێن ئێكێ خوينى، وئه‌و نڤێژێن دبنه‌ سێ وچوار دێ ل يا سييێ وچوارێ دێ ب تنێ (الحمد)ێ خوينى)..

3. پاشان جارديڤه‌ دێ ده‌ستێن خوه‌ بلند كه‌ى د گه‌ل گوتنا (الله أكبر).. هه‌روه‌كى د وێنه‌ى دا :

4. پاشان دێ چييه‌ (ڕكووعێ)، هه‌روه‌ك د وێنه‌ى دا:
ودێ ل ڕكۆۆعێ مينى هه‌تاكو تۆ تێدا مرتاح دبى، ودێ تێدا بێژى (سبحان ربي العظيم) و(جاره‌كێ واجبه‌، وسێ جاران سوننه‌ته‌)

و ژ خه‌له‌تييانه‌ مرۆڤ گه‌له‌ك خوه‌ نه‌ چه‌مينت هه‌تا كو پشتا مرۆڤى ڕاست نه‌بت، و ژخه‌له‌تييانه‌ مرۆڤ گه‌له‌ك خوه‌ چه‌مينت ژى كو مرۆڤ ژ ڕاستكرنا پشتێ ب بورينت، چونكى دحه‌ديسێن دورست دا هاتييه‌ پێغه‌مبه‌ر -صلى الله عليه وسلم - وه‌سا خوه‌ د چه‌ماند ئه‌گه‌ر ئاڤ ل سه‌ر پشتا وى كربا دا لێ ڕاوه‌ست..
×××××هه‌ر وه‌ك ڤان خه‌له‌تييان ×××××


5. وپاشان جارديڤه‌ دێ ژ ڕكووعێ ڕابي دگه‌ل گوتنا (سمع الله لمن حمده‌)، وده‌مێ پشتا ته‌ ڕاست دبت ده‌ستێن خوه‌ بلند بكه‌ وبێژه‌: ( ربنا لك الحمد)، هه‌ر وه‌كى دوێنه‌ى دا:

و ژ خه‌له‌تييانه‌ ده‌ست بێنه‌ بلندكرن وه‌كو د (دوعايان)دا هه‌روه‌كى د ڤى وێنه‌ى دا ديار:

6. پاشان دێ چييه‌ سوجدێ دگه‌ل گوتنا (الله أكبر)، هه‌روه‌ك د وێنه‌ى دا:
 پاشان دێ چييه‌ سوجدێ ل سه‌ر (7) ئه‌ندامان:
- هه‌ر دوو بنێن تبلێن پێيان.
- هه‌ر دوو چووكان.
- هه‌ر دوو كه‌فێن ده‌ستان.
- ئه‌نى ودفن دگه‌ل ئێك.
هه‌روه‌كى د وێنى دا:
و سوجدێ دا دێ بێژى: ( سبحان ربي الأعلى )، (ئێك) جار واجبه‌ و(سێ) جاران يان پتر سوننه‌ته‌..
وژ خه‌له‌تييان مرۆڤ چوكێن ئه‌نيشكێن ده‌ستان ب هێلته‌ ب پييانڤه‌ ل ده‌مێ سوجدێ، يان مرۆڤ ئه‌نيشكان دگه‌ل كه‌فێن ده‌ستان ب دانته‌ ئه‌ردى، 
×××××هه‌روه‌كى د ڤان وێنان دا ديار: ×××××

7. پاشان دێ ژ سوجدێ ڕابى دگه‌ل گوتنا (الله أكبر)، و (إفتراش) دێ ڕوينى خوار، وه‌كو د ڤان وێناندا:


پاشان جارديڤه‌ دێ چييه‌ سوجدێ وجارديڤه‌ گوتنا (سبحان ربي الأعلى)، وپاشان ڕابى ژ پێرڤه‌ وهه‌روكو ده‌ستپێكێ دووباره‌ بكه‌ بۆ ڕكاعه‌تا دوێ،

8. ده‌مێ تۆ د ڕوينى بۆ خواندنا ته‌حيياتێ دێ ب ڤى شێوه‌ى ڕوينى:
أ- ته‌حيياتا ئێكێ دێ (إفتراش) ڕوينى، وه‌كى ڤى وێنه‌ى:
وخواندنا ته‌حيياتێ، وپاشان ئه‌گه‌ر نڤێژ ژ (دوو) ڕاعه‌تان پتر بو وه‌كو نڤێژا (نيڤرۆ، وئێڤارى، ومه‌غره‌ب وعه‌يشا) ڕابا ژ پێرڤه‌ دگه‌ل بلندكرنا ده‌ستان ب گوتنا (الله أكبر) وهه‌رديسان وه‌كى سه‌رى دووباره‌ بكه‌ بۆ تمامكرنا وان ڕكاعه‌تان..
وته‌حيياتا دووماهيكێ دێ (تورك) ڕوينێيه‌ خوار وه‌كو ئێك ژ ڤان وێنان:

وده‌مێ تۆ ته‌حيياتێ د خوينى دێ به‌رێ ته‌ ل تبلا ته‌ يا شه‌هدێ بت دگه‌ل لڤاندنا وێ كو سوننه‌ته‌ بێته‌ لڤاندن وقيبله‌ بێته‌ ئيشاره‌تكرن.. هه‌روه‌كو د وێنێ سه‌رى دا ديار..
وپاشان دێ صلاوه‌تا (ئيبراهيمى) دييه‌ سه‌ر پێغه‌مبه‌رى - صلى الله عليه وسلم-، وپاشان سڵاڤا ملان ڤه‌دى، كو ئه‌وژى سڵاڤا ملێ ڕاستێ پاشێ ملێ چه‌پێ ب گوتنا: (السلام عليكم ورحمة الله).

وژخه‌له‌تييانه‌ مرۆڤ ب ڤان شێوان د ته‌حيياتێ دا ب ڕوينته‌ خوار هه‌روه‌كو ڤان وێنێن ل خوارێ:

و ژ خه‌له‌تييانه‌ گه‌له‌ك پشتى نڤێ ب دووماهيك دئێت ناڤ چاڤێن خوه‌ د ڤه‌مالن (مسح) دكه‌ن، كو ده‌ستێن خوه‌ پێدا د ئيننه‌ خوار ودبێژن (آمين آمين والحمد لله رب العالمين)، وئه‌ڤه‌ ژ پێغه‌مبه‌رى - صلى الله عليه وسلم- (وارد) نه‌بوويه‌..

والحمدلله رب العالمين 
وصلى الله وسلم على نبينا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين.

--------------------------------
ژێده‌ر:
- الوجيز في فقه السنة والكتاب العزيز، الدكتور عبدالعظيم بدوي، الطبعة الثالثة 1431هـ - 2010م، دار ابن حزم.

  

ليست هناك تعليقات: